De psychose achter de rug.
De kans van een psychose verkleinen door:
- Meer aan de weet te komen over hoe je het evenwicht tussen draagkracht en draaglast kunt herstellen/vinden
- Meer zicht te krijgen op hoe je omgaat met keuzes op het gebied van wonen, werken, leren, vrijetijdsbesteding en sociale contacten.
- Een introductie over vroege voortekenen.
Inleiding
Dit laatste hoofdstuk van de cursus "Voor het eerst een psychose" gaat over het verkennen van manieren om je leven weer op te pakken en het risico op een nieuwe psychose te verminderen. We zullen kijken naar verschillende manieren om zelf het evenwicht te bewaren tussen je draagkracht en draaglast.
De rol van traumaverwerking
Trauma kan een significante rol spelen bij het ontstaan van een psychose. Het is van groot belang om trauma's op een gezonde manier te verwerken, aangezien dit kan helpen de kans op het optreden van een nieuwe psychose substantieel te verkleinen. Het proces van traumaverwerking kan op verschillende manieren plaatsvinden. Zo kan praten met een professionele psycholoog verlichting bieden en inzicht geven in de impact van het trauma. Daarnaast zijn er uiteenlopende vormen van therapie, zoals cognitieve gedragstherapie of EMDR, die gericht zijn op het helpen verwerken van de traumatische ervaringen. Ook zelfhulpmethoden, zoals mindfulness, journaling of steungroepen, kunnen waardevol zijn in het omgaan met en het verwerken van trauma's. Het is essentieel dat individuen de juiste ondersteuning en middelen vinden die bij hen passen, zodat zij de weg naar herstel kunnen vinden.
Enkele aanvullende punten die het vermelden waard zijn:
Een populaire vorm van traumaverwerking is psychotherapie, waarbij je met een getrainde professional praat over je ervaringen en gevoelens.
Dit is een soort therapie die mindfulness meditatie, yoga en onderwijs combineert om mensen te helpen stress en angst te beheersen.
Stress kan een significante rol spelen bij het ontstaan van een psychose. Het is van groot belang om de verschillende stressbronnen te herkennen en indien mogelijk te vermijden, omdat ze de mentale gezondheid kunnen beïnvloeden. Stressbronnen kunnen zeer divers zijn en variëren van dagelijkse drukte tot meer ingrijpende levensveranderingen. Voorbeelden van dergelijke stressfactoren zijn werkdruk, relatieproblemen, financiële zorgen, of zelfs grote veranderingen in de levensomstandigheden, zoals verhuizing of het verlies van een dierbare. Daarnaast kunnen chronische stressoren, zoals een onveilige woonsituatie of langdurige gezondheidsproblemen, ook bijdragen aan een verhoogd risico op psychische aandoeningen. Het identificeren van deze factoren is een cruciale eerste stap in het verminderen van stress en het bevorderen van een betere geestelijke gezondheid.
De volgende gebieden is waar we aan kunnen denken als we spreken over stress:
Je draagkracht is je vermogen om stress te verwerken en om te gaan met de uitdagingen die het leven met zich meebrengt. Het begrijpen en versterken van je draagkracht kan een positief effect hebben op je mentale en emotionele welzijn. Je draagkracht kun je vergroten door verschillende strategieën toe te passen, zoals het verbeteren van je zelfzorg, het ontwikkelen van een sterk sociaal netwerk, en het aanleren van effectieve copingmechanismen.
De volgende punten kunnen je draagkracht vergroten:
Je draaglast is de hoeveelheid stress die je te verwerken krijgt. Deze draaglast kan voortkomen uit verschillende bronnen, zoals werk, persoonlijke relaties of andere verantwoordelijkheden. Het herkennen van je draaglast is de eerste stap naar het verbeteren van je welzijn. Je draaglast kun je verminderen door:
Er zijn vaak vroege voortekenen dat je een psychose kunt krijgen. Deze vroege voortekenen kunnen variëren van subtiele veranderingen in je gedachten en gevoelens tot meer merkbare symptomen. Het is belangrijk om alert te zijn op deze signalen, omdat ze kunnen helpen om tijdig in te grijpen en passende hulp te zoeken. Voorbeelden van deze vroege voortekenen zijn:
Als je deze vroege voortekenen ervaart, is het belangrijk om contact op te nemen met je arts of een psycholoog.
Traumaverwerking na een psychose
Een psychose kan een diepgaande en traumatische ervaring zijn, die niet alleen je geestelijke gezondheid, maar ook je algehele welzijn kan beïnvloeden. De overweldigende gevoelens van angst, verwarring en eenzaamheid die hieruit voortvloeien, kunnen de kwaliteit van je dagelijks leven ernstig aantasten. Het is daarom cruciaal om deze intense ervaringen op een gezonde manier te verwerken, zodat je de regie over je leven weer kunt oppakken en de kans op een toekomstige psychose kunt verkleinen.
Traumaverwerking is een complex en vaak ingrijpend proces, waarin je leert omgaan met de schokkende gebeurtenis zelf en de gevolgen die deze op je psyche heeft gehad. Dit proces kan soms langdurig en uitdagend zijn, en het is essentieel om geduldig en begripvol naar jezelf te zijn. Het erkennen dat herstel tijd kost, is een belangrijke stap op weg naar genezing.
Er zijn verschillende en waardevolle manieren om trauma te verwerken. Sommige mensen vinden het bijzonder nuttig om in gesprek te gaan met een psycholoog of counselor, die hen kan begeleiden en ondersteunen in hun emotionele reis. Anderen voelen zich getroost en bevrijd door hun gevoelens te uiten via creatieve vormen van expressie, zoals schrijven, schilderen of muziek maken. Het deelnemen aan een ondersteuningsgroep kan ook zeer waardevol zijn; het ontmoeten van mensen die soortgelijke ervaringen hebben doorstaan, biedt vaak een gevoel van verbondenheid en begrip.
Naast het verwerken van de traumatische ervaring, is het ook van groot belang om aandacht te besteden aan je zelfzorg. Dit houdt in dat je goed voor jezelf zorgt op zowel fysiek als mentaal niveau. Zorg ervoor dat je voldoende slaap krijgt, voedzaam en gevarieerd eet, en regelmatig beweegt. Door een sterke basis van zelfzorg te creëren, geef je jezelf de beste kans om te herstellen en verder te groeien na deze ingrijpende belevenis.
Vermijd ook overmatig gebruik van alcohol en drugs.
Hier zijn enkele tips voor traumaverwerking na een psychose:
Het is belangrijk om te onthouden dat je niet alleen bent. Er zijn mensen die je kunnen helpen om dit proces te doorlopen.
Stressbronnen
Het leven van elke persoon omvat verschillende domeinen, zoals wonen, werken, leren, vrijetijdsbesteding en sociale interacties. Binnen elk van deze gebieden vervult een individu een maatschappelijke rol, en de mogelijkheden zijn behoorlijk uiteenlopend. De woonomstandigheden van mensen kunnen sterk verschillen, variërend van zelfstandig wonen tot het verblijven bij ouders of in een studentenhuis. De werkomstandigheden variëren per werkplek, zoals loondienst, het aantal uren per week, het type werk (fysiek of mentaal), vrijwilligerswerk of een bijbaan. Onderwijs kan bestaan uit regulier onderwijs, deelname aan cursussen of het volgen van een deeltijdopleiding. Vrije tijd kan worden besteed aan lidmaatschap van verenigingen of het uitoefenen van persoonlijke hobby's. Sociale contacten omvatten relaties met ouders, andere familieleden, vrienden en kennissen. Iedere rol brengt zijn eigen specifieke uitdagingen met zich mee.
In hoofdstuk 2 hebben we vastgesteld dat stress zich manifesteert wanneer er zich problemen voordoen waarvoor op dat moment geen directe oplossing beschikbaar is. De druk neemt nog verder toe wanneer er niet genoeg tijd wordt genomen om te herstellen. Het is cruciaal om te achterhalen waar jouw spanning vandaan komt en wat jouw stressoren zijn. Zodra je dit inzicht hebt, kun je beginnen met het verkennen van strategieën om met deze spanningsbronnen om te gaan. Op die manier wordt het makkelijker om stress te beheersen in de vijf levensgebieden.
Het identificeren van jouw persoonlijke stressfactoren is een cruciale stap in het effectief beheersen van stress. Dit biedt je de mogelijkheid om geschikte strategieën te ontwikkelen en in te zetten om met deze stress om te gaan. Het kan waardevol zijn om te experimenteren met uiteenlopende technieken, zoals ontspanningsoefeningen, mindfulness, het zoeken van sociale ondersteuning, tijdmanagement en het stellen van realistische doelen. Door deze technieken toe te passen, leer je veerkrachtiger te zijn en ben je beter in staat om de uitdagingen die je tegenkomt in verschillende levensgebieden aan te pakken.
Het is cruciaal om te benadrukken dat het omgaan met stress een proces is dat tijd en oefening vraagt. Professionele ondersteuning zoeken bij een counselor of therapeut kan van grote waarde zijn; zij kunnen je helpen bij het identificeren van jouw specifieke stressfactoren en het ontwikkelen van effectieve coping-strategieën. Door je bewust te zijn van jouw persoonlijke stressniveaus en de juiste technieken toe te passen, kun je veerkracht opbouwen en een gezonde balans bereiken in verschillende levensgebieden.
+ Zoek activiteiten die je helpen te ontspannen en tot rust te komen, zoals lezen, een warm bad nemen of naar rustgevende muziek luisteren.
+ Geef prioriteit aan slaap en zorg dat je elke nacht voldoende rust krijgt.
+ Houd een regelmatig schema aan en houd je er zoveel mogelijk aan.
Je eigen draagkracht
De draagkracht van een persoon, oftewel het vermogen om stress en uitdagingen effectief te hanteren, wordt beïnvloed door een scala aan verschillende factoren. Dit vermogen, dat cruciaal is voor de mentale en emotionele veerkracht, kan variëren van individu tot individu en is vaak een reflectie van persoonlijke ervaringen, omgeving en psychologie. Deze persoonlijke draagkracht wordt bepaald door een combinatie van verschillende elementen, zoals genetische aanleg, sociale steun, eerdere levenservaringen, en de methoden die iemand hanteert om met tegenslagen om te gaan. Elk van deze factoren kan een aanzienlijke rol spelen in hoe goed iemand in staat is om stressvolle situaties het hoofd te bieden en zich aan te passen aan veranderingen in het leven.
Onder cognitieve functies vallen intelligentie, aandacht- en concentratievermogen en geheugen. Soms kunnen deze functies tijdelijk verminderd zijn, waardoor het uitvoeren van bepaalde taken moeilijker wordt. Het is belangrijk om te ontdekken wat je nog wel en niet kunt, zodat je je daarop kunt richten en de taken kunt uitvoeren die wel haalbaar zijn. Cognitieve functiestoornissen kunnen ook bijdragen aan negatieve symptomen.
Metacognitieve functies verwijzen naar hogere mentale processen die een rol spelen bij het ontstaan en in stand houden van overtuigingen die tot achterdocht kunnen leiden. Het overhaast trekken van conclusies, vertrouwen op foutieve herinneringen en moeite hebben met het begrijpen van de gedachten en gevoelens van anderen kunnen bijdragen aan achterdocht. Het vasthouden aan bedachte verklaringen en het negeren van tegenstrijdige informatie kunnen de achterdocht verergeren, wat leidt tot meer psychisch lijden.
Het karakter van een persoon beïnvloedt hoe hij of zij reageert op stressvolle situaties. Sommige mensen zijn van nature beter in de omgang dan anderen. Hoewel karakter niet volledig kan veranderen, kunnen therapie en begeleiding helpen om bepaalde aspecten van het karakter bij te stellen.
Een goede lichamelijke conditie draagt bij aan veerkracht tegen stress. Als je bijvoorbeeld hoofdpijn hebt, ziek bent of onder invloed van alcohol of drugs bent, kan dit je reactievermogen verminderen. Psychische problemen nemen veel tijd en energie in beslag, waardoor je draagkracht afneemt.
Voortdurende geldzorgen kunnen veel tijd in beslag nemen en de aandacht afleiden van andere zaken. Als je constant worstelt om de huur, energierekeningen en andere kosten te betalen, kan dit je vermogen om met stress om te gaan beïnvloeden. Financiële stabiliteit kan helpen om dagelijkse zorgen uit te besteden en ruimte te creëren voor andere aspecten van het leven.
Onverwerkte traumatische ervaringen uit het verleden kunnen veel aandacht vragen en ervoor zorgen dat er minder tijd overblijft om huidige problemen op te lossen. Positieve ervaringen uit het verleden kunnen daarentegen helpen om veerkracht te ontwikkelen bij het aanpakken van huidige uitdagingen.
Het ervaren van steun van familie, vrienden en kennissen en het uitwisselen van gedachten met hen over het oplossen van problemen kan de persoonlijke draagkracht vergroten. Het vragen om hulp bij het oplossen van specifieke problemen kan ook bijdragen aan het versterken van veerkracht.
Het begrijpen van deze factoren die de draagkracht beïnvloeden, kan helpen om gerichter te werken aan het versterken van veerkracht en effectief om te gaan met stressvolle situaties. Het is belangrijk om te onthouden dat draagkracht een dynamisch aspect is en dat het kan veranderen gedurende het leven.
Je eigen draaglast
In de context van psychose verwijst het begrip last naar het geheel van taken en verplichtingen die een individu op zijn of haar schouders draagt en die vaak een aanzienlijke impact kunnen hebben op hun geestelijke welzijn. Iemands persoonlijke last wordt bepaald door de specifieke activiteiten, verantwoordelijkheden en sociale relaties die hij of zij in zijn of haar leven heeft. Deze activiteiten en verantwoordelijkheden vallen meestal uiteen in verschillende gebieden, zoals werk, gezin, sociale verplichtingen en zorg voor de eigen gezondheid. Elk van deze domeinen draagt bij aan de totale belasting die iemand ervaart, en wanneer psychose een rol gaat spelen, kan deze last veel zwaarder aanvoelen, wat het moeilijk maakt om balans te vinden en adequaat om te gaan met de uitdagingen die het leven met zich meebrengt.
Dit omvat dagelijkse taken die te maken hebben met het beheren van iemands leefomgeving, zoals huishoudelijke taken, persoonlijke verzorging en de zorg voor gezinsverantwoordelijkheden.
Werk omvat de verantwoordelijkheden en eisen die horen bij iemands baan of beroep. Dit kan inhouden dat men deadlines haalt, uitdagende taken uitvoert en de balans tussen werk en privé in stand houdt.
Educatieve bezigheden en gerelateerde verantwoordelijkheden, zoals het bijwonen van lessen, het voltooien van opdrachten en studeren, dragen ook bij aan iemands overbelasting.
Interactie met anderen, het onderhouden van relaties en het vervullen van sociale verplichtingen dragen bij aan de belasting. Dit kan betekenen dat je tijd doorbrengt met familie en vrienden, sociale evenementen bijwoont en deelneemt aan gemeenschapsactiviteiten.
De last in deze context verwijst naar de activiteiten en verantwoordelijkheden die samenhangen met vrije tijd, hobby's en persoonlijke interesses. Dit omvat tijd vinden om te ontspannen, deelnemen aan recreatieve activiteiten en zelfzorg.
Op elk van deze gebieden beoordeelt iemand hoe groot zijn last is in verhouding tot zijn draagkracht. De keuze die iemand op elk gebied maakt, hangt af van zijn mogelijkheden, beperkingen, wensen en behoeften. Het is echter van cruciaal belang dat de totale stress en de eisen die aan de levensstijl worden gesteld, de draagkracht niet overschrijden.
Door de balans tussen belasting en draagkracht te herkennen en te begrijpen, kunnen mensen streven naar een duurzame en gezonde levensstijl. Het effectief managen van deze factoren is vooral belangrijk voor mensen die te maken hebben met psychoses, omdat overmatige belasting of overweldigende stress de symptomen kan verergeren en invloed kan hebben op het algehele welzijn.
Onthoud dat het vinden van een balans en het zoeken naar ondersteuning door zorgverleners, therapeuten en ondersteunende netwerken een belangrijke rol kan spelen bij het beheersen van de last en het behouden van het mentale welzijn.
Het bewaren van het evenwicht tussen draagkracht en draaglast is bij wijze van spreken hetzelfde als bij een weegschaal.
Vroege voortekenen van een psychose
Vroege voortekenen, ook wel vroege waarschuwingssignalen genoemd, zijn bepaalde verschijnselen die kunnen wijzen op een terugval of nieuwe psychose. Het is een signaal dat de psychose dichterbij komt, maar nog niet onvermijdelijk is. Met voldoende draagkracht en eventuele aanpassingen in antipsychotische medicatie kan een terugval nog worden voorkomen.
Een belangrijk doel van de behandeling van psychose is het voorkomen van herhalingen. Een van de manieren om dit te bereiken, is door te vermijden of goed om te gaan met te veel stress. Het is belangrijk om een evenwicht te bewaren tussen draaglast en draagkracht.
Niet elke keer dat je te maken krijgt met te veel stress, resulteert dit in een nieuwe psychose. Om dit zelf in de gaten te kunnen houden, is het belangrijk om te weten wat jouw vroege voortekenen zijn. Deze vroege voortekenen kunnen verschillen per persoon, maar ze kunnen bijvoorbeeld zijn:
Wat te doen bij vroege voortekenen
Wanneer je één of meerdere van deze vroege voortekenen ervaart, is het belangrijk om snel actie te ondernemen. Je kunt dit doen door:
Vroege voortekenen zijn een belangrijk signaal dat er een terugval of nieuwe psychose op komst kan zijn. Door deze vroege voortekenen te herkennen en op tijd actie te ondernemen, kun je een terugval helpen voorkomen.
Het is belangrijk om open te blijven communiceren met een zorgverlener en de nodige aanpassingen te doen aan medicatie of levensstijl. Zelfbewustzijn en proactieve maatregelen zijn essentieel bij het omgaan met psychose.
Het is belangrijk om te benadrukken dat een psychose erg beangstigend kan zijn voor iemand die ermee te maken krijgt en dat het zoeken van professionele hulp cruciaal is.
De manier waarop we tegen onszelf praten en de gedachten die we hebben, kunnen een grote invloed hebben op onze psychose-ervaring. Het is belangrijk om in deze periode aardig en ondersteunend te zijn voor onszelf en te proberen ons zoveel mogelijk op de realiteit te richten.